در مقاله «برترین برندهای بین‌المللی فعال در حوزه هوشمندسازی ساختمان‌ها و خانه هوشمند»، علاوه بر معرفی برندهای مطرح جهانی، فاکتورهای کلیدی برای انتخاب برند مناسب نیز بررسی شد. با این حال، در کشور ما به دلیل تحریم‌های بین‌المللی و محدودیت‌های کیفیت اینترنت، بسیاری از این برندها یا حضور مستمر ندارند، یا به دلیل قیمت بسیار بالا و محدودیت‌های عملیاتی، عملاً گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه محسوب نمی‌شوند. تجربه نشان می‌دهد برخی برندهای وارداتی که در ابتدا با قدرت وارد بازار ایران شدند، پس از گذشت چند سال به دلایل مختلف از بازار خارج شده‌اند. این اتفاق باعث شده مشتریان با مشکلات جدی در تأمین قطعات یدکی و دریافت خدمات فنی مواجه شوند. از این رو، اطمینان از پشتیبانی بلندمدت شرکت تأمین‌کننده تجهیزات خانه هوشمند اهمیت بسیار بالایی دارد. دسترسی به قطعات یدکی، خدمات فنی مطمئن و امکان به‌روزرسانی و توسعه آتی سیستم از جمله فاکتورهایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. غفلت از این موارد می‌تواند علاوه بر از بین رفتن سرمایه‌گذاری اولیه، هزینه‌های بسیار بالایی برای بازسازی یا جایگزینی سیستم به همراه داشته باشد.

برای اجرای پروژه هوشمند سازی در ایران، مقایسه برندها صرفاً براساس پروتکل و قابلیت‌های فنی کافی نیست؛ پشتیبانی و توسعه آتی باید جزو اولویت‌های اصلی باشد. معمولاً برندهای ایرانی یا برندهای چینی با نمایندگی‌های معتبر گزینه بهتری هستند، حتی اگر از نظر امکانات و کیفیت، قابل رقابت با برندهای مطرح جهانی نباشند. پیشنهاد میشود هنگام انتخاب برند،از فروشنده یا شرکت تأمین‌کننده، تضمین رسمی برای خدمات بلندمدت و تامین قطعات دریافت گردد. با این مقدمه در ادامه این مطلب، بهترین برندهای صنعت خانه هوشمند در بازار ایران را بررسی خواهیم کرد.

خوشبختانه امروز در صنعت هوشمند سازی ساختمانهای کشور، علاوه بر تنوع برندهای وارداتی، شرکت های دانش بنیان ایرانی نیز در زمینه هوشمند سازی ساختمان ها چه به عنوان تولیدکننده تجهیزات و چه به عنوان وارد کننده و مجری پروژه فعالیت می کنند و با جستجوی عبارت «خانه هوشمند» در موتور جستجوی گوگل، لیست بلند بالایی از شرکت های فعال در این حوزه برای کاربران نمایش داده می شود. با این حال، افزایش پیوسته نرخ ارز سبب شده بسیاری از برندهای وارداتی، به ویژه برندهای آمریکایی و اروپایی، برای بخش بزرگی از مشتریان غیرقابل دسترس باشند. صرفه نظر از پروژههای لوکس، در عمل استفاده از این برندها، صرفاً به کاربردهای پایه همچون هوشمندسازی سیستم‌های روشنایی و تهویه مطبوع محدود می‌شود و امکان بهره‌گیری کامل از ظرفیت‌ آنها برای اکثر مشتریان وجود ندارد.

با جستجو در فروشگاه‌های آنلاین تجهیزات خانه هوشمند در ایران و بررسی وب‌سایت شرکت‌های تأمین‌کننده و مجریان پروژه‌های هوشمندسازی ساختمان، طیف گسترده‌ای از محصولات و برندهای وارداتی مشاهده می‌شود. این محصولات از برندهای معتبر و چندملیتی همچون ABB، اشنایدر الکتریک و زیمنس گرفته تا برندهای تخصصی حوزه خانه هوشمند مانند آکووکس (Akuvox)،Interra ،Zennio ،Orvibo ،HDL و حتی برندهای مطرح آمریکایی مانند Control4 را شامل می‌شوند. با این حال، به دلایل مختلف از جمله نبود آمار شفافی از میزان فروش هر برند در بازار ایران، عدم پوشش کامل سبد محصولات توسط بسیاری از فروشندگان و توزیع‌کنندگان و نامشخص بودن قیمت‌ها به دلیل نوسانات روزانه نرخ ارز، قضاوت دقیق در مورد محبوب‌ترین برندهای وارداتی در بازار ایران فعلاً ممکن نیست. همچنین، به دلیل عدم بروزرسانی برخی فروشگاه‌ها و عدم حضور فعال برخی تأمین‌کنندگان در فضای آنلاین، در مواردی تنها نام یک برند در بازار ایران باقی مانده، در حالی که محصولات آن عملاً عرضه نمی‌شود. برندهای زیادی نیز طی سال‌های گذشته به‌طور کامل از بازار خارج شده‌اند یا جایگاه قابل‌توجهی ندارند.

همانگونه که پیشتر بیان گردید دسترسی به خدمات گارانتی و پشتیبانی بلندمدت در انتخاب یک برند فوق العاده مهم است. از این منظر، در ادامه تعدادی از برندهای وارداتی معرفی گردیده اند که شرکت تامین کننده آن، سابقه فعالیت قابل توجه در بازار ایران داشته‌ یا خود را به‌عنوان نمایندگی رسمی، دفتر فروش یا مرکز خدمات پس از فروش در کشور معرفی کرده است. بدیهی است دنیای اتوماتیک، مسئولیتی در قبال صحت اطلاعات ارائه شده توسط این شرکتها ندارد.

• برند امریکایی Contorl4 : شرکت نوین اندیشان پلان از جمله شرکتهایی است که طی یک دهه گذشته خود را به عنوان نماینده رسمی محصولات کنترل 4 در ایران معرفی نموده و در بازار ایران فعالیت دارد.
• برند چینی HDL : شرکت هوشمند پارس زعیم نیز جزء شرکتهای باسابقه فعالیت طولانی در حوزه هوشمندسازی ساختمانها می باشد و خود را به عنوان نماینده انحصاری و دفتر مرکزی برند HDL در ایران معرفی نموده است.
• برند اسپانیایی Zennio : شرکت فریتز به‌عنوان نمایندگی رسمی این برند در ایران خدمات فروش و پشتیبانی ارائه می‌دهد. این شرکت علاوه بر این برند، خود را به عنوان نماینده فروش برندهای دیگری همچون ABB، اشنایدرالکتریک، زیمنس، هانیول و… نیز معرفی نموده است.
• برند چینی Tuya : شرکت تویا ایران خود را به عنوان نماینده رسمی این برند در ایران معرفی نموده است. این شرکت در حوزه اینترنت اشیاء (IOT) فعالیت دارد.
• برند اتریشی LOXONE : شرکت فریتز خود را به عنوان نماینده انحصاری این برند در ایران معرفی کرده است.
• برندهای آلمانی Hager و Berker : شرکت صنعت نوین امیرکبیر، خود را به عنوان نماینده رسمی گروه شرکت های Hager (مالک Berker آلمان، Elcom آلمان و Tebis فرانسه)، Interra ترکیه،اشنایدر الکتریک فرانسه و نمایندگی Blumotix ایتالیا معرفی نموده است.
• برند چینی ORVIBO : شرکت گوزن زرد، خانه هوشمند فرااسمارت و شرکت اوربیو ایران به عنوان نمایندگیهای رسمی و واردکننده این برند در ایران فعالیت دارند.
• برند چینی Akuvox : شرکت HBB و گروه آکووکس تهران خود را به عنوان نمایندگان رسمی این برند در ایران معرفی نموده اند. این برند عمدتاً با محصولاتی همچون پنل های لمسی، آیفونهای تصویری و اینترکام شهرت دارد.

ذکر این نکته لازم است که امروزه با استانداردسازی پروتکلهای خانه هوشمند مابین سازندگان و تولیدکنندگان مختلف، امکان استفاده از محصولات برندهای متفاوت در کنار یکدیگر فراهم شده است و دست طراحان خانه های هوشمند برای کاربردهای مختلف اتوماسیون خانگی کاملاً باز است. برترین پروتکل های استاندارد ارتباطی که به صورت گسترده توسط تولیدکنندگان اروپایی مورد استفاده قرار می گیرد، پروتکل KNX می باشد و صدها شرکت در سرتاسر جهان، محصولات هوشمند خود را بر پایه این پروتکل طراحی و به بازار عرضه می نمایند.

در کنار برندهای خارجی، برندها و شرکتهای ایرانی نیز در حوزه تولید و عرضه تجهیزات خانه هوشمند فعال‌ هستند که برخی شناخته‌شده‌تر و سابقه طولانی‌تری در بازار ایران دارند. تولیدکنندگان ایرانی اغلب روی تجهیزات روشنایی، کلید و پریز هوشمند، ماژول‌های کنترل، سنسورها و ترموستات‌ها تمرکز دارند و ممکن است هنوز به گستردگی محصولات یا کیفیت برندهای وارداتی نباشند. در ادامه برخی از بزرگترین برندهای ایرانی تولید کننده تجهیزات خانه هوشمند معرفی می گردند :

 

• خانه هوشمند کوباکو (Cobaco):

شرکت دانش بنیان کنترل بهین آفاق، فعالیت خود را از سال 1388 در زمینه‌ی تولید تجهیزات هوشمندسازی ساختمان آغاز و اولین سری از تجهیزات خانه هوشمند ایرانی را در سال 1389 تحت برند کوباکو تولید و به بازار عرضه نمود. این شرکت مجموعه ای از کلید و پریزهای هوشمند و سنتی، تجهیزات تابلویی هوشمند، ماژول های هوشمند دیواری و سقفی و تجهیزات جانبی را به بازار عرضه نموده است.

• خانه هوشمند هیناوا (Hinava) :

شرکت هوشروان در سال ۱۳۹۵ با برند هیناوا محصولات دانش بنیان خانه هوشمند را تولید و به بازار عرضه نمود. این شرکت پرتفویی متنوع از تجهیزات خانه هوشمند شامل انواع کلید و پریزهای هوشمند، سنسورها، ترموستات، تاچ پنل، هاب مرکزی، آیفون هوشمند، سیستم صوتی هوشمند و… را طراحی و به بازار عرضه نموده است.

• خانه هوشمند هانتا (Hanta) :

شرکت آینده سازان و ایده پردازان نسل توسعه الکترونیک تحت برند هانتا یک شرکت دانش بنیان در زمینه هوشمندسازی ساختمان وسیستم مدیریت هوشمند ساختمان می باشد که فعالیت خود را در سال ۱۳۸۹ با هدف ارائه محصولات و خدمات تخــصصی مدیریت هوشمند ساختمان در راســـتای بهینه سازی مصرف انرژی، ارتقاء امنیت و راحتی آغاز نمود. این شرکت تجهیزات خانه هوشمند شامل انواع کلیدهای هوشمند، تجهیزات تابلویی، تجهیزات هتلی، آیفون هوشمند و… را طراحی و به بازار عرضه نموده است.

• خانه هوشمند آلفا (ALPHA) :

 خانه هوشمند آلفا، از سال 1388 فعالیت خود را در زمینه هوشمندسازی ساختمان آغاز نموده و امروز به یکی از برندهای پیشرو در صنعت BMS ایران با شبکه نمایندگی گسترده مبدل گشته است. این شرکت مجموعه ای از تجهیزات هوشمندسازی ساختمان شامل انواع کلید و پریزهای هوشمند، پرده برقی، اکسس کنترل، سیستم صوتی هوشمند و پکیج مالتی مدیا، دیمر و کلید ترموستات هوشمند و… را طراحی و به بازار عرضه نماید.

• خانه هوشمند HBB : 

شرکت HBB از سال 1388 فعالیت خود را در زمینه هوشمند سازی و تکنولوژی های نوین بر مبنای میکروکنترلرها آغاز نموده و تا امروز بیش از 30 محصول متنوع بر پایه دانش بومی تولید و به بازار عرضه نموده است.

• خانه هوشمند نستک (NesTech) : 

شرکت نوین‌سازان تارا کاوش یکی از برترین تولیدکنندگان سیستم‌های هوشمند ساختمان و کلید و پریزهای دیواری و رومیزی استاندارد با برند نِستِک می باشد. سیستم‌های هوشمند ساختمان این شرکت شامل کلید و پریزهای دیواری و رومیزی، کنترل‌کننده‌های مرکزی، سنسورها و تجهیزات امنیتی، موزیک‌پلیرهوشمند، ترموستات، دستگیره درب هوشمند، کنترلرهای مادون‌قرمز وآیفون هوشمند تصویری است. کلیدهای هوشمند این برند در بازار ایران بسیار شناخته‌شده و محبوب هستند. کلیدها و تجهیزات هوشمند نستک با پلتفرم Tuya Zigbee و اپلیکیشن‌های محبوب Smart Life و Tuya Smart کاملاً سازگار هستند.

• خانه هوشمند نویک (Novic) : 

شرکت سامانه های هوشمند نویک در سال 1396 با هدف تولید تجهیزات خانه هوشمند تاسیس گردید. این شرکت مجموعه ای از کلیدهای هوشمند و کنترلرهای مرکزی را تولید و به بازار عرضه نموده است.

• خانه هوشمند الویا (ELEVIA)

شرکت پارلار ایمن هوشمند با نام تجاری ELEVIA، تنها شرکت تولیدکننده محصولات خانه هوشمند می باشد که موفق گردیده است با همکاری شرکتهای بزرگ تولیدکننده لوازم خانگی ایرانی، کلیه محصولات این شرکتها را در یک بستر IOT یکپارچه، هوشمند نموده و به معنای واقعی یک خانه تماماً هوشمند را به مشتریان خود عرضه نماید.

علاوه بر موارد ذکر شده، با توجه به سابقه طولانی و حضور پررنگ برندهای مطرح لوازم خانگی کره‌ای همچون ال‌جی و سامسونگ در بازار ایران و همچنین ورود گسترده محصولات شرکت چینی شیائومی طی سال‌های اخیر، استفاده از اکوسیستم‌های خانه هوشمند این برندها برای بسیاری از کاربران ایرانی جذاب و پرطرفدار شده است. اپلیکیشن LG ThinQ این امکان را فراهم می‌کند که کاربران بتوانند اغلب لوازم خانگی هوشمند ال‌جی از جمله یخچال‌فریزر، کولرهای گازی و سیستم‌های تهویه مطبوع، ماشین لباسشویی و ظرفشویی و سایر محصولات سازگار را به‌صورت هوشمند کنترل و پایش کنند. به عنوان مثال، با اتصال کولرهای گازی مجهز به WiFi به شبکه اینترنت خانگی و تعریف آن در اپلیکیشن LG ThinQ، کاربر علاوه بر دسترسی کامل به تمامی امکانات و تنظیمات ریموت کنترل، از راه دور می‌تواند میزان مصرف انرژی دستگاه را در بازه‌های زمانی مختلف مشاهده کرده و حتی برخی عیب‌یابی‌های اولیه را انجام دهد. به‌طور مشابه، کاربران محصولات سامسونگ می‌توانند از طریق اپلیکیشن Samsung SmartThings و دارندگان محصولات شیائومی از طریق اپلیکیشن Mi Home، مدیریت و یکپارچه‌سازی تجهیزات هوشمند خود را انجام دهند. این اکوسیستم‌ها امکان کنترل متمرکز، تعریف سناریوهای هوشمند و نظارت لحظه‌ای بر عملکرد دستگاه‌ها را در اختیار کاربران قرار می‌دهند.

با وجود مزایای قابل توجه این اکوسیستم‌ها، استفاده از آن‌ها در ایران با چالش‌هایی نیز همراه است. بخش عمده‌ای از عملکرد این پلتفرم‌ها مبتنی بر سرورهای ابری خارجی است و همین موضوع وابستگی مستقیم آن‌ها به کیفیت و پایداری اینترنت را افزایش می‌دهد. در برخی موارد، محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، تغییر سیاست‌های منطقه‌ای سرورها یا اختلالات اینترنتی می‌تواند دسترسی کاربران به بخشی از خدمات را با مشکل مواجه کند. علاوه بر این، یکپارچه‌سازی این اکوسیستم‌ها با سایر تجهیزات هوشمندسازی ساختمان (به‌ویژه سیستم‌های باسیم یا مبتنی بر پروتکل‌های حرفه‌ای مانند KNX) همواره ساده و بدون محدودیت نیست. از این رو، هرچند این پلتفرم‌ها برای مدیریت لوازم خانگی هوشمند گزینه‌ای کاربردی و محبوب محسوب می‌شوند، اما در پروژه‌های جامع هوشمندسازی ساختمان لازم است موضوع پایداری، استقلال از اینترنت و امکان توسعه بلندمدت سیستم با دقت بیشتری مورد بررسی قرار گیرد.